Wróć do biblioteki mięśni
MODEL ANATOMICZNY

Mięsień nadgrzebieniowy

Jeden z czterech mięśni stożka rotatorów i najwyżej położony z nich: niewielki, trójkątny mięsień na tylnej powierzchni łopatki, pod mięśniem czworobocznym.

Wybierz 3D, aby obracać model, albo użyj widoków Przód, Tył i Bok.

LP
100%
Przeciągnij model · powiększaj dwoma palcami. Strzałki przesuwają model; plus i minus zmieniają powiększenie; Home przywraca widok. Głęboki mięsień · otaczająca anatomia przygaszona
Poglądowe lokalizacje punktów · oczekują na ocenę kliniczną

Szczegółowy profil

Mięsień nadgrzebieniowy to jeden z czterech małych mięśni wokół stawu barkowego, zwanych stożkiem rotatorów. Leży w zagłębieniu nad grzebieniem łopatki, pod mięśniem czworobocznym, a jego ścięgno biegnie do górnej części kości ramiennej. Pomaga też mięśniowi naramiennemu unosić ramię w bok.

punkty na mapie
3
z położeniem z badania
0 / 3
cytowane źródła
14
Co dokładnie mówią źródła

Mięsień nadgrzebieniowy to najwyżej położony z czterech mięśni stożka rotatorów. Leży w dole nad grzebieniem łopatki, pod mięśniem czworobocznym, a jego ścięgno przechodzi pod kostnym szczytem barku do górnej części kości ramiennej.

Pokazane tu lokalizacje punktów spustowych i wzorce bólu pochodzą wyłącznie z opracowań źródłowych: z rysunków w serwisie Triggerpoints.net oraz z opisów jednej praktyczki, autorki zarówno cytowanej tu strony PainWhisperer, jak i wpisu na blogu TriggerPointTherapist.com.

Opisują one dwa punkty w brzuścu mięśnia, blisko jego przyśrodkowego i bocznego końca, a Triggerpoints.net zaznacza też jeden punkt na ścięgnie, przy kości ramiennej.

Opisywany ból odczuwa się po zewnętrznej stronie i z przodu barku; z punktów w brzuścu może schodzić wzdłuż zewnętrznej strony ręki do bocznej części łokcia, a czasem do przedramienia.

Badania znalezione na potrzeby tego opisu oceniały punkty spustowe w mięśniu nadgrzebieniowym, ale żadne nie podaje, w którym miejscu mięśnia się znajdowały, ani nie mapuje, dokąd promieniował z nich ból.

W niewielkim badaniu osób z zespołem ciasnoty podbarkowej aktywne punkty spustowe (takie, których ból miejscowy i rzutowany odtwarzał dolegliwości badanego) spośród badanych mięśni barku najczęściej stwierdzano w mięśniu nadgrzebieniowym; opublikowane streszczenie nie podaje, gdzie odczuwano ból.

W badaniu osób z bólem bocznej części łokcia (łokciem tenisisty) punkty spustowe w mięśniu nadgrzebieniowym po tej samej stronie wiązały się z bólem łokcia; badający sprawdzał cały obszar nad grzebieniem łopatki, a badanie nie odnotowuje, w którym miejscu mięśnia były punkty.

Jego autorzy, powołując się na podręcznik Travella i Simonsa (Trigger Point Manual), piszą, że punkty spustowe mięśnia nadgrzebieniowego mogą promieniować bólem od środkowej części barku w dół zewnętrznej strony ramienia i przedramienia, łącznie z boczną częścią łokcia.

Punkty spustowe to koncepcja sporna: jeden z przeglądów krytycznych dowodzi, że stojąca za nimi teoria nie ma podstaw naukowych, choć nie zaprzecza, że ból i tkliwość odczuwane przez ludzi są prawdziwe.1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

123
Zbliżenie, widok z tyłu

Gdzie czuć ból

Ból opisuje się po bocznej i przedniej stronie barku. Z punktów w mięśniu może promieniować w dół bocznej strony ramienia do łokcia, a czasem do przedramienia. Źródła łączą go z obciążaniem ręki zwisającej wzdłuż ciała, na przykład przy noszeniu ciężkiej walizki, oraz z długą pracą z rękami uniesionymi nad głową.

Objawy

  • Serwis Triggerpoints.net jako główne objawy, które wiąże z punktami spustowymi mięśnia nadgrzebieniowego, wymienia ból z przodu barku, ból po zewnętrznej stronie łokcia (w okolicy nadkłykcia bocznego) oraz trudność z utrzymaniem rąk w górze, na przykład przy składaniu prześcieradeł. Jako objawy dodatkowe podaje ból tylnej strony ramienia, tylnej części barku i przedniej strony ramienia, ból po stronie kciuka na przedramieniu oraz ból górnej części pleców.2
  • Jedna praktyczka, pisząca zarówno na stronie PainWhisperer, jak i na swoim blogu TriggerPointTherapist.com, podaje, że ból najczęściej pojawia się przy unoszeniu ręki w bok i że podczas tego ruchu może też wystąpić bolesne „zahaczenie” oraz trzaskanie lub klikanie w barku. Na blogu nazywa silny ból barku przy unoszeniu ręki w bok znakiem rozpoznawczym aktywnych punktów spustowych mięśnia nadgrzebieniowego.3, 4

Anatomia

Położenie

Jeden z czterech mięśni stożka rotatorów i najwyżej położony z nich: niewielki, trójkątny mięsień na tylnej powierzchni łopatki, pod mięśniem czworobocznym.

Zaczyna się w przyśrodkowej części zagłębienia nad grzebieniem łopatki (dołu nadgrzebieniowego) i leży powyżej grzebienia oraz mięśnia podgrzebieniowego.

Jego włókna zbiegają się w ścięgno, które biegnie pod kostnym szczytem barku (wyrostkiem barkowym), przechodzi nad stawem ramiennym i przyczepia się do górnej części kości ramiennej.

Od więzadła kruczo-barkowego, wyrostka barkowego i mięśnia naramiennego oddziela je kaletka podbarkowa.1

Działanie

Razem z pozostałymi mięśniami stożka rotatorów stabilizuje staw ramienny: podczas ruchów ręki pomaga utrzymać głowę kości ramiennej w panewce. Wspomaga też mięsień naramienny w unoszeniu ręki w bok.1

Przyczep początkowy

Przyśrodkowa część dołu nadgrzebieniowego, czyli zagłębienia nad grzebieniem łopatki.1

Przyczep końcowy

Górna powierzchnia guzka większego kości ramiennej.1

Unerwienie

Nerw nadłopatkowy, utworzony z nerwów rdzeniowych C5 i C6.1

Punkty

1
Zbliżenie, widok z tyłu
1

Mięsień nadgrzebieniowy przy przyśrodkowym końcu brzuśca, w dole nad grzebieniem łopatki

Opracowanie źródłowe
Gdzie się znajduje

Przy wewnętrznym końcu mięśnia, w zagłębieniu tuż nad grzebieniem łopatki.

Gdzie czuć ból

Opisywany nad bocznym barkiem, dalej w dół bocznej strony ramienia do łokcia, czasem do przedramienia; źródła podają jeden wzorzec dla obu punktów w mięśniu.

Co dokładnie mówią źródła
Gdzie się znajduje

Dwa opracowania źródłowe opisują punkt przy przyśrodkowym końcu brzuśca mięśnia, w dole nad grzebieniem łopatki.

Blog jednej praktyczki podaje, że mięsień nadgrzebieniowy ma dwa punkty spustowe, po jednym na każdym końcu brzuśca, i że zwykle oba są aktywne jednocześnie.

Serwis Triggerpoints.net nie opisuje punktów słowami; jego rysunek szkieletu łopatki pokazuje mięsień w dole nad grzebieniem i jeden krzyżyk na przyśrodkowej części brzuśca, bliżej kręgosłupa.4, 2

Gdzie czuć ból

Rysunek w serwisie Triggerpoints.net, na którym zaznaczono dwa krzyżyki w brzuścu mięśnia, podaje dla obu jeden wzorzec.

W widoku od tyłu czerwone kropki rozchodzą się od krzyżyków nad szczyt barku, do jednolitej czerwonej plamy na bocznej stronie barku; dalej kropki biegną w dół tylnej i bocznej strony ramienia do jednolitej plamy tuż nad bocznym łokciem i ciągną się w dół bocznej strony przedramienia.

W widoku od przodu jednolita czerwień pokrywa przednią i boczną stronę barku, a kropki biegną w dół przednio-bocznej strony ręki aż do przedramienia. Według serwisu ciemniejszy kolor oznacza, że więcej osób odczuwało tam ból.

Jedna praktyczka, autorka zarówno strony PainWhisperer, jak i bloga TriggerPointTherapist.com, pisze, że punkty spustowe mięśnia nadgrzebieniowego promieniują bólem na zewnętrzną stronę barku i łokcia; na blogu umiejscawia ból łokcia nad kostnym wyniesieniem po zewnętrznej stronie łokcia (nadkłykciem bocznym) i dodaje, że wzorzec ten czasem obejmuje też przedramię.

Żadne z tych źródeł nie podaje osobnego wzorca dla każdego z dwóch punktów.2, 3, 4

2
Zbliżenie, widok z tyłu
2

Mięsień nadgrzebieniowy przy bocznym końcu brzuśca, w stronę szczytu barku

Opracowanie źródłowe
Gdzie się znajduje

Przy zewnętrznym końcu mięśnia, w tym samym zagłębieniu, w stronę kostnego czubka barku.

Gdzie czuć ból

Opisywany nad bocznym barkiem, dalej w dół bocznej strony ramienia do łokcia, czasem do przedramienia; źródła podają jeden wzorzec dla obu punktów w mięśniu.

Co dokładnie mówią źródła
Gdzie się znajduje

Dwa opracowania źródłowe opisują punkt przy bocznym końcu brzuśca mięśnia, w stronę szczytu barku. Blog jednej praktyczki podaje, że mięsień nadgrzebieniowy ma dwa punkty spustowe, po jednym na każdym końcu brzuśca, i że zwykle oba są aktywne jednocześnie.

Serwis Triggerpoints.net nie opisuje punktów słowami; jego rysunek szkieletu łopatki umieszcza drugi krzyżyk dalej na brzuścu niż pierwszy, w stronę szczytu barku, a dolna połowa tego krzyżyka jest narysowana linią przerywaną.4, 2

Gdzie czuć ból

Rysunek w serwisie Triggerpoints.net, na którym zaznaczono dwa krzyżyki w brzuścu mięśnia, podaje dla obu jeden wzorzec.

W widoku od tyłu czerwone kropki rozchodzą się od krzyżyków nad szczyt barku, do jednolitej czerwonej plamy na bocznej stronie barku; dalej kropki biegną w dół tylnej i bocznej strony ramienia do jednolitej plamy tuż nad bocznym łokciem i ciągną się w dół bocznej strony przedramienia.

W widoku od przodu jednolita czerwień pokrywa przednią i boczną stronę barku, a kropki biegną w dół przednio-bocznej strony ręki aż do przedramienia. Według serwisu ciemniejszy kolor oznacza, że więcej osób odczuwało tam ból.

Jedna praktyczka, autorka zarówno strony PainWhisperer, jak i bloga TriggerPointTherapist.com, pisze, że punkty spustowe mięśnia nadgrzebieniowego promieniują bólem na zewnętrzną stronę barku i łokcia; na blogu umiejscawia ból łokcia nad kostnym wyniesieniem po zewnętrznej stronie łokcia (nadkłykciem bocznym) i dodaje, że wzorzec ten czasem obejmuje też przedramię.

Żadne z tych źródeł nie podaje osobnego wzorca dla każdego z dwóch punktów.2, 3, 4

3
Zbliżenie, widok z tyłu
3

Ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego tuż za szczytem barku, nad górną częścią kości ramiennej

Opracowanie źródłowe
Gdzie się znajduje

Na ścięgnie tuż za kostnym czubkiem barku, nad górną częścią kości ramiennej. Pokazuje go tylko jeden rysunek.

Gdzie czuć ból

Opisywany po bocznej i przedniej stronie barku, sięgający kawałek w dół górnej części ramienia.

Co dokładnie mówią źródła
Gdzie się znajduje

Tę lokalizację pokazuje tylko jedno opracowanie źródłowe i tylko na rysunku: drugi rysunek w serwisie Triggerpoints.net umieszcza jeden krzyżyk na ścięgnie tuż za bocznym końcem kostnego szczytu barku (wyrostka barkowego), nad górną częścią głowy kości ramiennej, blisko miejsca przyczepu ścięgna.

Serwis nie opisuje punktów słowami, a blog praktyczki cytowany przy dwóch pozostałych punktach opisuje tylko dwa punkty, oba w brzuścu mięśnia.

Rysunek nie podpisuje ścięgna; odczytujemy to miejsce jako ścięgno w pobliżu przyczepu, zestawiając rysunek z opisem przyczepu mięśnia w serwisie Kenhub – na szczycie kości ramiennej.

Na rysunku ciała znacznik leży na zewnętrznym końcu opublikowanego zarysu mięśnia, nieco bliżej kręgosłupa niż krzyżyk na rysunku źródłowym, bo zarys kończy się w tym miejscu.2, 4, 1

Gdzie czuć ból

Wzorzec dla tego punktu podaje tylko drugi rysunek w serwisie Triggerpoints.net: w widoku od tyłu jednolita czerwień z kropkami na bocznej stronie barku wokół krzyżyka; w widoku od przodu jednolita czerwień na przedniej i bocznej stronie barku, sięgająca nieco w dół górnej części ramienia.

Ten rysunek nie pokazuje bólu niżej na ręce. Według serwisu ciemniejszy kolor oznacza, że więcej osób odczuwało tam ból.2

Warto wiedzieć

Jak go znaleźć

Kenhub umiejscawia mięsień nadgrzebieniowy w dole nad grzebieniem łopatki, pod mięśniem czworobocznym; nie podaje punktów orientacyjnych, po których można go wyczuć.

W badaniu osób z bólem bocznej części łokcia badający szukał w tym mięśniu punktów spustowych u osoby leżącej na boku, uciskając płasko obszar nad grzebieniem łopatki przy obniżonej obręczy barkowej.1, 6

Co może nasilać dolegliwości

Blog jednej praktyczki podaje, że punkty spustowe mięśnia nadgrzebieniowego najczęściej wywołują czynności obciążające rękę, zwłaszcza gdy zwisa ona wzdłuż tułowia.

Jako przykłady wymienia noszenie ciężkiej walizki, przenoszenie ciężkich mebli, przetrenowanie w ćwiczeniach siłowych, takich jak wyciskanie na ławce skośnej czy wyciskanie żołnierskie, długotrwałą pracę z rękami nad głową, na przykład przy malowaniu sufitu, oraz wielogodzinne pisanie na klawiaturze bez podparcia łokci.4

Można pomylić z

Źródła opisują podobieństwo do schorzeń barku i łokcia jako poglądy swoich autorów, a nie jako sposób ich rozróżniania.

Blog jednej praktyczki podaje, że zapalenie kaletek barku (kaletki podnaramiennej lub podbarkowej) jest w większości przypadków klinicznie nie do odróżnienia od objawów wiązanych z punktami spustowymi mięśnia nadgrzebieniowego, że jej zdaniem oba stany prawdopodobnie mogą współistnieć, że punkty spustowe w mięśniach stożka rotatorów, zwłaszcza w nadgrzebieniowym, uważa się za źródło większości bólu przy uszkodzeniach stożka rotatorów, a ból rzutowany z mięśnia nadgrzebieniowego na boczną część łokcia jest często przeoczanym źródłem bólu przy łokciu tenisisty.

Autorzy opisu przypadku bólu barku piszą, że objawy mięśniowych punktów spustowych mogą przypominać naderwanie stożka rotatorów, zapalenie ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego czy zapalenie ścięgna mięśnia dwugłowego, co prowadzi do błędnych rozpoznań.

Autorzy badania osób z bólem bocznej części łokcia piszą, że kilka mięśni barku, w tym nadgrzebieniowy, ma wzorce bólu rzutowanego obejmujące boczną część łokcia i dlatego może naśladować łokieć tenisisty.4, 8, 6

Akcesoria a ten mięsień

Co źródła mówią o użyciu każdego akcesorium w tym obszarze. To opis źródeł, a nie zalecenie.

Kiedy do lekarza

NHS zaleca wizytę u lekarza rodzinnego, jeśli ból barku się nasila albo nie mija po 2 tygodniach lub jeśli bardzo trudno poruszać ręką albo barkiem.

Zaleca pilną wizytę u lekarza rodzinnego albo kontakt z NHS 111, jeśli ból barku jest nagły lub bardzo silny, nie można poruszyć ręką, ręka lub bark zmieniły kształt albo są mocno obrzęknięte, mrowienie nie mija, w ręce lub barku nie ma czucia, ręka lub bark są gorące albo zimne w dotyku, ból zaczął się po urazie lub wypadku, na przykład upadku, pojawił się silny ból obu barków albo występuje gorączka lub złe samopoczucie.

Według NHS mogą to być objawy czegoś poważnego, na przykład złamania lub zwichnięcia kości albo zerwania więzadła lub ścięgna.

NHS zaleca wizytę u lekarza rodzinnego, jeśli ból pleców nie mija po kilku tygodniach leczenia w domu, utrudnia codzienne czynności, budzi niepokój albo trudno sobie z nim poradzić, jeśli bez starań spadła masa ciała, na plecach pojawił się guzek lub obrzęk albo zmienił się ich kształt, jeśli ból nie ustępuje po odpoczynku lub nasila się w nocy, nasila się przy kichaniu, kaszlu lub wypróżnianiu albo pochodzi z górnej części pleców (między łopatkami), a nie z dolnej.

Zaleca pilną wizytę u lekarza rodzinnego albo kontakt z numerem 111, jeśli bólowi pleców towarzyszy uczucie gorąca, zimna, dreszcze lub ogólnie złe samopoczucie albo jeśli ból jest silny i zaczął się nagle lub szybko się nasila.

Zaleca wezwanie pomocy pod numerem 999 lub udanie się na oddział ratunkowy (A&E), jeśli bólowi pleców towarzyszą ból, mrowienie, osłabienie lub drętwienie obu nóg; utrata czucia wokół narządów płciowych lub odbytu; zmiany w oddawaniu moczu lub stolca, na przykład trudność z oddaniem moczu albo nietrzymanie moczu lub stolca; zmiany odczuć w prąciu lub pochwie podczas stosunku, trudność z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji albo z osiągnięciem orgazmu; ból w klatce piersiowej; albo jeśli ból zaczął się po poważnym wypadku, na przykład samochodowym.

NHS dodaje: „Nie jedź samodzielnie na oddział ratunkowy. Poproś kogoś, żeby cię zawiózł, albo zadzwoń pod 999 i wezwij karetkę”.13, 14

Źródła

  • Badanie 5
  • Przegląd 2
  • Wytyczne instytucji zdrowia 2
  • Serwis z opracowaniem źródłowym 4
  • Producent 1
Źródła (14)
  1. Gorman N. Supraspinatus muscle. Kenhub. Reviewed by Grujičić R. Last reviewed 5 December 2022. (Serwis z opracowaniem źródłowym, przeczytano stronę)
  2. Supraspinatus. The Trigger Point & Referred Pain Guide (Triggerpoints.net), MyoRehab. Undated. (Serwis z opracowaniem źródłowym, przeczytano stronę)
  3. Perry L. Trigger point therapy for shoulder pain. PainWhisperer.com. Undated. (Serwis z opracowaniem źródłowym, przeczytano stronę)
  4. Perry L. Supraspinatus trigger points: treating the “stubborn-atus” trigger points. TriggerPointTherapist.com blog. 23 August 2011. (Serwis z opracowaniem źródłowym, przeczytano stronę)
  5. Hidalgo-Lozano A, Fernández-de-las-Peñas C, Alonso-Blanco C, Ge HY, Arendt-Nielsen L, Arroyo-Morales M. Muscle trigger points and pressure pain hyperalgesia in the shoulder muscles in patients with unilateral shoulder impingement: a blinded, controlled study. Exp Brain Res. 2010;202(4):915-925. (Badanie, tylko streszczenie)
  6. Sahoo SK, Kumar A, Sannasi R, Dommerholt J, Rajashekar A. Association of supraspinatus, infraspinatus, and triceps trigger points in patients with lateral epicondylalgia: a cross-sectional study. J Chiropr Med. 2025;24(1-4):232-238. (Badanie, przeczytano całość)
  7. Quintner JL, Bove GM, Cohen ML. A critical evaluation of the trigger point phenomenon. Rheumatology. 2015;54(3):392-399. (Przegląd, tylko streszczenie)
  8. Javed MA, Saleem S, Hassan Raza MK. Management of muscle trigger points causing subacromial pain using dry needling technique - a case report. J Pak Med Assoc. 2020;70(12(A)):2270-2272. (Badanie, tylko streszczenie)
  9. Frizziero A, Finotti P, La Scala C, Morone G, Piran G, Masiero S. Efficacy of an acupressure mat in association with therapeutic exercise in the management of chronic low back pain: a prospective randomized controlled study. Appl Sci. 2021;11(11):5211. (Badanie, przeczytano całość)
  10. Chan YC, Wang TJ, Chang CC, Chen LC, Chu HY, Lin SP, Chang ST. Short-term effects of self-massage combined with home exercise on pain, daily activity, and autonomic function in patients with myofascial pain dysfunction syndrome. J Phys Ther Sci. 2015;27(1):217-221. (Badanie, przeczytano całość)
  11. Thera Cane Co. Thera Cane owner's manual: for deep pressure massage. Copyright 2000. PDF distributed by Performance Health. (Producent, przeczytano stronę)
  12. Santos IS, Dibai-Filho AV, dos Santos PG, Júnior JDA, de Oliveira DD, Rocha DS, Fidelis-de-Paula-Gomes CA. Effects of foam roller on pain intensity in individuals with chronic and acute musculoskeletal pain: a systematic review of randomized trials. BMC Musculoskelet Disord. 2024;25(1):172. (Przegląd, przeczytano całość)
  13. NHS. Shoulder pain. NHS website. Page last reviewed 22 May 2023. (Wytyczne instytucji zdrowia, przeczytano stronę)
  14. NHS. Back pain. NHS website. Page last reviewed 5 March 2026. (Wytyczne instytucji zdrowia, przeczytano stronę)

Materiał edukacyjny w wersji roboczej, bez recenzji klinicznej. Nie pozwala ustalić przyczyny objawów.