Wróć do biblioteki mięśni
MODEL ANATOMICZNY

Mięsień dźwigacz łopatki

Długi, smukły mięsień na tylnej i bocznej stronie szyi.

Wybierz 3D, aby obracać model, albo użyj widoków Przód, Tył i Bok.

LP
100%
Przeciągnij model · powiększaj dwoma palcami. Strzałki przesuwają model; plus i minus zmieniają powiększenie; Home przywraca widok. Głęboki mięsień · otaczająca anatomia przygaszona
Poglądowe lokalizacje punktów · oczekują na ocenę kliniczną

Szczegółowy profil

Mięsień dźwigacz łopatki to długi, smukły mięsień z tyłu i z boku szyi. Biegnie od górnych kręgów szyi w dół do górnego wewnętrznego kąta łopatki i w większości leży pod innymi mięśniami. Unosi łopatkę i pomaga pochylać szyję w tę samą stronę.

punkty na mapie
2
z położeniem z badania
1 / 2
cytowane źródła
15
Co dokładnie mówią źródła

Mięsień dźwigacz łopatki biegnie od górnych kręgów szyjnych do górnego kąta łopatki, a nieprzykryta innymi mięśniami pozostaje tylko jego środkowa część, na bocznej stronie szyi.

Jedno badanie, z udziałem osób z bólem szyi, umiejscawia punkty spustowe w kącie między szyją a barkiem, w miejscu, gdzie mięsień wyłania się spod mięśnia czworobocznego; drugie mierzyło próg bólu w miejscu tuż nad górnym kątem łopatki, przyjętym z wcześniejszej metody, a rysunek w opracowaniu źródłowym zaznacza tam punkt.

Wzorzec bólu pokazany dla obu punktów pochodzi z rysunku w jednym opracowaniu źródłowym: ból skupiony w miejscu przejścia szyi w bark, rozchodzący się w dół wzdłuż przyśrodkowego brzegu łopatki i na tylną stronę barku.

Badanie z udziałem kobiet z przewlekłym napięciowym bólem głowy opisuje, że obszar bólu rzutowanego z punktów spustowych mięśnia dźwigacza łopatki był większy niż z mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, mięśnia żwacza i mięśnia skośnego górnego oka; opublikowane streszczenie nie opisuje samego wzorca.

Starsze badanie kliniczne z udziałem młodych kobiet opisywało ból nad górnym kątem łopatki, promieniujący do szyi i barku.

Punkty spustowe to koncepcja sporna: jeden z przeglądów krytycznych dowodzi, że stojąca za nimi teoria nie ma podstaw naukowych, choć nie zaprzecza, że ból i tkliwość odczuwane przez ludzi są prawdziwe.1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

12
Zbliżenie, widok z tyłu

Gdzie czuć ból

Ból opisuje się w miejscu, gdzie szyja łączy się z barkiem, dalej wzdłuż wewnętrznego brzegu łopatki i nad tyłem barku. Źródła wymieniają też sztywną szyję. Jako częste przyczyny wskazuje się złą postawę: noszenie ciężkich toreb na ramieniu, trzymanie uniesionych barków przy biurku lub spanie na boku bez podparcia głowy.

Objawy

  • Serwis Triggerpoints.net wymienia sztywność karku, ból tylnej części barku, ból w górnej części pleców i trudność z utrzymaniem uniesionych rąk, na przykład przy składaniu prześcieradeł, wśród objawów, które wiąże z punktami spustowymi mięśnia dźwigacza łopatki. Jako objawy dodatkowe podaje ból z tyłu szyi i w środkowej części pleców.4
  • Starsze badanie kliniczne z udziałem młodych kobiet opisywało ból nad górnym kątem łopatki, który promieniował do szyi i barku, a rzadko do ręki; ruchy rozciągające mięsień dźwigacz łopatki po bolesnej stronie nasilały objawy. Autorzy sugerują, że ból ten może wynikać z odmian przyczepów mięśnia dźwigacza łopatki i mięśnia zębatego przedniego do łopatki, prowadzących do zapalenia kaletki, czyli małego woreczka wypełnionego płynem, leżącego między nimi.6

Anatomia

Położenie

Długi, smukły mięsień na tylnej i bocznej stronie szyi. Biegnie od wyrostków poprzecznych czterech górnych kręgów szyjnych (C1–C4) w dół i na zewnątrz do górnego kąta łopatki i jej przyśrodkowego brzegu, aż do nasady grzebienia łopatki.

Jego górna część leży pod mięśniem płatowatym głowy i mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym, a dolną przykrywa mięsień czworoboczny.

Odsłonięta jest tylko część środkowa, która współtworzy dno trójkąta tylnego (bocznego) szyi, czyli okolicy na bocznej stronie szyi, za mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym i przed mięśniem czworobocznym.1, 8

Działanie

Jego główne zadanie to unoszenie łopatki i przyciąganie jej w stronę kręgosłupa oraz pomoc w utrzymaniu obręczy barkowej, gdy ciężki ładunek ciągnie ją w dół. Pomaga też stabilizować łopatkę i obracać ją tak, by panewka stawu ramiennego kierowała się w dół.

Działając na szyję, mięsień jednej strony zgina ją w tę samą stronę, a mięśnie obu stron razem pomagają odginać ją do tyłu.

Współpracuje z mięśniem czworobocznym, najszerszym grzbietu, mięśniami równoległobocznymi oraz mięśniami piersiowymi większym i mniejszym.1

Przyczep początkowy

Wyrostki poprzeczne czterech pierwszych kręgów szyjnych, C1–C4.1

Przyczep końcowy

Górny kąt łopatki i jej brzeg przyśrodkowy, między tym kątem a nasadą grzebienia łopatki.1

Unerwienie

Gałęzie przednie nerwów rdzeniowych C3 i C4 oraz nerw grzbietowy łopatki (C5), gałąź splotu ramiennego.1

Punkty

1
Zbliżenie, widok z tyłu
1

Mięsień dźwigacz łopatki w kącie między szyją a barkiem, gdzie wyłania się spod mięśnia czworobocznego

Badanie recenzowane
Gdzie się znajduje

W załamaniu szyi, gdzie mięsień wychodzi spod przedniego brzegu górnej części mięśnia czworobocznego, blisko miejsca, w którym bok szyi łączy się z górą barku.

Gdzie czuć ból

Opisywany jako obszar w miejscu połączenia szyi z barkiem, z bólem biegnącym wzdłuż wewnętrznego brzegu łopatki i nad tyłem barku; jeden rysunek podaje ten wzorzec dla obu punktów.

Co dokładnie mówią źródła
Gdzie się znajduje

Badanie z udziałem osób z bólem szyi opisuje, że punkty spustowe w mięśniu dźwigaczu łopatki często powstają w jego środkowej części, w kącie między szyją a barkiem, tam gdzie mięsień wyłania się spod przedniego brzegu górnej części mięśnia czworobocznego.

Serwis Triggerpoints.net nie opisuje punktów słowami; jego rysunek umieszcza górny z dwóch krzyżyków w kącie, w którym boczna strona szyi przechodzi w szczyt barku.2, 4

Gdzie czuć ból

Tylko rysunek w serwisie Triggerpoints.net pokazuje, dokąd rozchodzi się ból z tych punktów, i podaje jeden wzorzec dla obu krzyżyków: jednolitą czerwoną plamę w miejscu przejścia szyi w bark, sięgającą nieco w górę bocznej strony szyi, kropki biegnące w dół wzdłuż przyśrodkowego brzegu łopatki oraz osobne skupisko kropek na tylnej stronie barku.

Według serwisu ciemniejszy kolor oznacza, że więcej osób odczuwało tam ból.4

2
Zbliżenie, widok z tyłu
2

Mięsień dźwigacz łopatki tuż nad górnym kątem łopatki

Opracowanie źródłowe
Gdzie się znajduje

Tuż nad górnym wewnętrznym kątem łopatki, w miejscu, gdzie szyja łączy się z barkiem. Ten punkt opiera się na rysunku.

Gdzie czuć ból

Opisywany w miejscu połączenia szyi z barkiem, dalej wzdłuż wewnętrznego brzegu łopatki i nad tyłem barku.

Co dokładnie mówią źródła
Gdzie się znajduje

Badanie, w którym mierzono próg bólu u zdrowych młodych dorosłych, przyjęło jako miejsce pomiaru dla mięśnia dźwigacza łopatki punkt 2 cm nad górnym kątem łopatki, w miejscu przejścia szyi w bark.

Miejsce to zaczerpnięto z wcześniej opublikowanej metody, a nie wyznaczano punktu spustowego u każdej osoby, dlatego badanie jest tu tłem, a nie dowodem, że punkty spustowe występują w tym miejscu.

Rysunek w serwisie Triggerpoints.net umieszcza niższy z dwóch krzyżyków tuż nad górnym kątem łopatki i na tym rysunku opiera się ten punkt.3, 4

Gdzie czuć ból

Tylko rysunek w serwisie Triggerpoints.net pokazuje, dokąd rozchodzi się ból z tych punktów, i podaje jeden wzorzec dla obu krzyżyków: jednolitą czerwoną plamę w miejscu przejścia szyi w bark, sięgającą nieco w górę bocznej strony szyi, kropki biegnące w dół wzdłuż przyśrodkowego brzegu łopatki oraz osobne skupisko kropek na tylnej stronie barku.

Według serwisu ciemniejszy kolor oznacza, że więcej osób odczuwało tam ból.4

Warto wiedzieć

Jak go znaleźć

Według serwisu Kenhub mięsień najłatwiej wyczuć w jego środkowej części, jedynej nieprzykrytej innymi mięśniami, na bocznej stronie szyi między tylnym brzegiem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego a przednim brzegiem mięśnia czworobocznego.

Badanie z udziałem osób z bólem szyi opisuje, że badający szukali punktu spustowego w kącie między szyją a barkiem, tam gdzie wyłania się spod przedniego brzegu mięśnia czworobocznego, u osoby leżącej na przeciwnym boku, uciskając płasko palcami w poprzek przebiegu włókien.1, 8, 2

Co może nasilać dolegliwości

Serwis Kenhub opisuje mięsień dźwigacz łopatki jako podatny na usztywnienie i przewlekły ból z powodu złej codziennej postawy i jako częste przyczyny wymienia noszenie ciężkich toreb na ramieniu, stałe unoszenie barków podczas siedzenia przy biurku oraz spanie na boku bez odpowiedniego podparcia głowy.

Starsze badanie kliniczne opisuje, że ruchy rozciągające ten mięsień nasilały ból nad górnym kątem łopatki.1, 6

Akcesoria a ten mięsień

Co źródła mówią o użyciu każdego akcesorium w tym obszarze. To opis źródeł, a nie zalecenie.

Kiedy do lekarza

NHS zaleca wizytę u lekarza rodzinnego, jeśli ból barku się nasila albo nie mija po 2 tygodniach lub jeśli bardzo trudno poruszać ręką albo barkiem; a także jeśli ból lub sztywność szyi nie ustępują po kilku tygodniach, leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol czy ibuprofen, nie pomogły, ból budzi niepokój albo pojawiają się inne objawy, na przykład mrowienie lub zimna ręka, co może oznaczać coś poważniejszego.

Zaleca pilną wizytę u lekarza rodzinnego albo kontakt z NHS 111, jeśli ból barku jest nagły lub bardzo silny, nie można poruszyć ręką, ręka lub bark zmieniły kształt albo są mocno obrzęknięte, mrowienie nie mija, w ręce lub barku nie ma czucia, ręka lub bark są gorące albo zimne w dotyku, ból zaczął się po urazie lub wypadku, na przykład upadku, pojawił się silny ból obu barków albo występuje gorączka lub złe samopoczucie.

Według NHS mogą to być objawy czegoś poważnego, na przykład złamania lub zwichnięcia kości albo zerwania więzadła lub ścięgna.

NHS zaleca wizytę u lekarza rodzinnego, jeśli ból pleców nie mija po kilku tygodniach leczenia w domu, utrudnia codzienne czynności, budzi niepokój albo trudno sobie z nim poradzić, jeśli bez starań spadła masa ciała, na plecach pojawił się guzek lub obrzęk albo zmienił się ich kształt, jeśli ból nie ustępuje po odpoczynku lub nasila się w nocy, nasila się przy kichaniu, kaszlu lub wypróżnianiu albo pochodzi z górnej części pleców (między łopatkami), a nie z dolnej.

Zaleca pilną wizytę u lekarza rodzinnego albo kontakt z numerem 111, jeśli bólowi pleców towarzyszy uczucie gorąca, zimna, dreszcze lub ogólnie złe samopoczucie albo jeśli ból jest silny i zaczął się nagle lub szybko się nasila.

Zaleca wezwanie pomocy pod numerem 999 lub udanie się na oddział ratunkowy (A&E), jeśli bólowi pleców towarzyszą ból, mrowienie, osłabienie lub drętwienie obu nóg; utrata czucia wokół narządów płciowych lub odbytu; zmiany w oddawaniu moczu lub stolca, na przykład trudność z oddaniem moczu albo nietrzymanie moczu lub stolca; zmiany odczuć w prąciu lub pochwie podczas stosunku, trudność z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji albo z osiągnięciem orgazmu; ból w klatce piersiowej; albo jeśli ból zaczął się po poważnym wypadku, na przykład samochodowym.

NHS dodaje: „Nie jedź samodzielnie na oddział ratunkowy. Poproś kogoś, żeby cię zawiózł, albo zadzwoń pod 999 i wezwij karetkę”.13, 14, 15

Źródła

  • Badanie 6
  • Przegląd 2
  • Wytyczne instytucji zdrowia 3
  • Serwis z opracowaniem źródłowym 3
  • Producent 1
Źródła (15)
  1. Grujičić R. Levator scapulae muscle. Kenhub. Reviewed by Rad A. Last reviewed 5 December 2022. (Serwis z opracowaniem źródłowym, przeczytano stronę)
  2. Garcia-de-Miguel S, Pecos-Martin D, Larroca-Sanz T, Sanz-de-Vicente B, Garcia-Montes L, Fernandez-Matias R, Gallego-Izquierdo T. Short-term effects of PENS versus dry needling in subjects with unilateral mechanical neck pain and active myofascial trigger points in levator scapulae muscle: a randomized controlled trial. J Clin Med. 2020;9(6):1665. (Badanie, przeczytano całość)
  3. Cygańska AK, Tomaszewski P, Cabak A. Pain threshold in selected trigger points of superficial muscles of the back in young adults. PeerJ. 2022;10:e12780. (Badanie, przeczytano całość)
  4. Levator Scapulae. The Trigger Point & Referred Pain Guide (Triggerpoints.net), MyoRehab. Undated. (Serwis z opracowaniem źródłowym, przeczytano stronę)
  5. Fernández-de-las-Peñas C, Ge HY, Alonso-Blanco C, González-Iglesias J, Arendt-Nielsen L. Referred pain areas of active myofascial trigger points in head, neck, and shoulder muscles, in chronic tension type headache. J Bodyw Mov Ther. 2010;14(4):391-396. (Badanie, tylko streszczenie)
  6. Menachem A, Kaplan O, Dekel S. Levator scapulae syndrome: an anatomic-clinical study. Bull Hosp Jt Dis. 1993;53(1):21-24. (Badanie, tylko streszczenie)
  7. Quintner JL, Bove GM, Cohen ML. A critical evaluation of the trigger point phenomenon. Rheumatology. 2015;54(3):392-399. (Przegląd, tylko streszczenie)
  8. Crumbie L. Triangles of the neck: anatomy, borders and contents. Kenhub. Reviewed by Zehra U. Last reviewed 23 April 2022. (Serwis z opracowaniem źródłowym, przeczytano stronę)
  9. Hohmann C, Ullrich I, Lauche R, Choi KE, Lüdtke R, Rolke R, Cramer H, Saha FJ, Rampp T, Michalsen A, Langhorst J, Dobos G, Musial F. The benefit of a mechanical needle stimulation pad in patients with chronic neck and lower back pain: two randomized controlled pilot studies. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:753583. (Badanie, przeczytano całość)
  10. Chan YC, Wang TJ, Chang CC, Chen LC, Chu HY, Lin SP, Chang ST. Short-term effects of self-massage combined with home exercise on pain, daily activity, and autonomic function in patients with myofascial pain dysfunction syndrome. J Phys Ther Sci. 2015;27(1):217-221. (Badanie, przeczytano całość)
  11. Thera Cane Co. Thera Cane owner's manual: for deep pressure massage. Copyright 2000. PDF distributed by Performance Health. (Producent, przeczytano stronę)
  12. Santos IS, Dibai-Filho AV, dos Santos PG, Júnior JDA, de Oliveira DD, Rocha DS, Fidelis-de-Paula-Gomes CA. Effects of foam roller on pain intensity in individuals with chronic and acute musculoskeletal pain: a systematic review of randomized trials. BMC Musculoskelet Disord. 2024;25(1):172. (Przegląd, przeczytano całość)
  13. NHS. Shoulder pain. NHS website. Page last reviewed 22 May 2023. (Wytyczne instytucji zdrowia, przeczytano stronę)
  14. NHS. Neck pain and stiff neck. NHS website. Page last reviewed 27 April 2023. (Wytyczne instytucji zdrowia, przeczytano stronę)
  15. NHS. Back pain. NHS website. Page last reviewed 5 March 2026. (Wytyczne instytucji zdrowia, przeczytano stronę)

Nie znaleziono w przeczytanych źródłach: można pomylić z.

Materiał edukacyjny w wersji roboczej, bez recenzji klinicznej. Nie pozwala ustalić przyczyny objawów.